زانایانی ئایینی چۆن باسی دەكەن؟<br>شەوی بەرات دیاریكرا.. بەرات لە چیەوە هاتووە؟

زانایانی ئایینی چۆن باسی دەكەن؟
شەوی بەرات دیاریكرا.. بەرات لە چیەوە هاتووە؟

زانایانی ئایینی چۆن باسی دەكەن؟<br>شەوی بەرات دیاریكرا.. بەرات لە چیەوە هاتووە؟

خەڵك- ئومێد حسێن

شەوی بەرات دەكاتە شەوی 15ی شەعبان (نیوەی مانگی شەعبان) كە تەنها نزیكەی 15 ڕۆژێكی دەمێنێت بۆ مانگی پیرۆزی ڕەمەزان و ئەو شەو و ڕۆژەش چەند فەرمودەیەكی پێغەمبەری ئیسلام محەمەد (د.خ)ی لەسەرە.

وشەی‌ بەرات لە ( برا‌وە) بەرائەتی‌ زمانی‌ عەرەبیەوە وەرگیراوە و بە دیاری‌ كراوی‌ بۆ بەرائەتی‌ حەزرەتی‌ عائیشە لەو تۆمەتەی‌ خستبویانە باڵی،‌ ئەم شەوە دانراوە، بەڵام هەندێكی دیكە ڕایەكی دیكەیان هەیە و لە چەند فەرموودەیەكیشدا پیرۆزی شەو و ڕۆژی بەرات (15ی شەعبان) ڕوونكراوەتەوە.

بەپێی ڕۆژمێری مانگی كۆچی (هجری) سعودیە ڕایگەیاندووە، شەوی دوو شەممە لە سەر سێ‌ شەممەی داهاتوو (شەوی 30ی نیسان لەسەر 1ی ئایار) شەوی 15ی شەعبان-ی كۆچی-یە

ئەوقافی هەرێم كاتەكەی دیاریكرد
نەبەز ئیسماعیل، وتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی هەرێم بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بۆ دیاری كردنی شەوی بەرات پشت بە ڕۆژمێری عەرەبی دەبەسترێت و بەپێی ئەو ڕۆژمێرەش شەوی دوو شەممە لەسەر سێ شەممەی ئەم هەفتەیە 30ی نیسان لەسەر 1ی ئایار شەوی بەراتە".


بە وتەی زانایانی ئایینی، "لە شەوی بەراتدا خوای گەورە لە بەندەكانی خۆش دەبێت و بەڕۆژوو بوون لە ڕۆژەكەیدا سوننەتە". هاوڵاتیان بەتایبەتی لە سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان بایەخێكی تایبەتی بەو شەوە دەدەن و تێیدا منداڵان دەگەڕێن و نوقڵ و شیرینی دابەش دەكرێت، بەڵام لە زۆربەی ناوچەكانی دیكەی هەرێم خەڵك زانیارییەكی ئەوتۆی لەسەری نییە.

وشەی بەرات لەچییەوە هاتووە؟
هەندێك وا لێكیانداوەتەوە، كە وشەی بەرات لە (برا‌وە)ی عەرەبییەوە هاتووە، كە مەبەست لێی بێتاوانبونی حەزرەتی عائیشە، خێزانی پێغەمبەری ئیسلام محەمەد (د.خ) بووە لەو تۆمەتانەی درابوونە پاڵی.

بەڵام مامۆستا فاتیح شارستێنی، وتاربێژی مزگەوتی ڕێگای بەهەشت لە هەولێر، لە وتارێكدا، كە بەرواری وتارەكەی بۆ ساڵی 2011 دەگەڕێتەوە ڕایگەیاندووە، "شەوی موبارەك، كە لە قورئاندا هاتووە، زۆربەی زانیان پێیان وایە بریتیە لە شەوی (قەدر)، بەڵام هەندێك لە زانایانیش، كە ژمارەیان كەمە پێیان وایە ئەو شەوە موبارەكە بریتیە لە شەوی بەرات، كە دەكاتە 15ی شەعبان".

وتیشی، "فەرمودەیەكی پێغەمبەرمان محەمەد (د.خ) لێبێت دەربارەی شەوی بەرات هەیە، كە دەفەرموێ‌ (لە شەوی 15ی شەعباندا خوای گەورە بە چاوی ڕەحمەت سەیری خەڵكی سەر زەوی دەكات و بەرەكەتی خۆی دەڕێژی بە سەر خەڵكی سەر زەویدا)، چونكە بەرەو پێشوازی مانگی ڕەمەزان دەڕۆین".

هاوكات مامۆستا عەبید فەقێ محەمەد ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، پێغەمبەری‌ خۆشەویست (د.خ) لەبارەی‌ شەوی‌ بەراتەوە دەفەرموێت (إن الله لیگلع فی لیلە‌ النصف من الشعبان فیغفر لجمیع خلقه إلا لمشرك أو مشاحن) الصحیحە (1144). واتا (خوای‌ گەورە و میهرەبان لە شەوی‌ پانزدەی‌ مانگی‌ شەعباندا لە هەموو خەڵكی‌ خۆش دەبێت جگە لەو كەسانەی،‌ كە شەریك و هاوەڵی‌ بۆ بڕیار دەدەن هەروەها لەو كەسانەش خۆش نابێت، كە بەیەكەوە قسە ناكەن و لەبەرخاتری‌ پارە و پول و دونیا و تەماع نەك لەبەرخاتری‌ خوا).

دەشڵێت: "بەهیچ شێوەیەك شەوی بەرات، شەوی‌ لەدایك بونی‌ پێغەمبەری‌ خوا (د.خ) نییە".

چەند فەرموودەیەكی پێغەمبەر (د.خ) لەسەر 15ی شەعبان (شەوی بەرات)
پێغەمبەری خوا محەمەد (د.خ) فەزمویەتی (اژا كانت لیلە النصف من شعبان فقوموا لیلها و صوموا نهارها) واتە: "ئەگەر شەوی نیوەی شەعبان هات (شەوی بەرات) ئەوە شەوەكە زیندوو بكەنەوە بە نوێژ و خواپەرستی و ڕۆژەكەشی بەڕۆژوو بن".

هەروەها پێغەمبەری خوا فەرموویەتی (إن الله لیگلع فی لیلە‌ النصف من الشعبان فیغفر لجمیع خلقه إلا لمشرك أو مشاحن) "ماناكەی لەسەرەوە ڕوونكراوەتەوە".

شەوی بەرات لە كلتوری كوردەواریدا
شەوی دوو شەممە لە سەر سێ‌ شەممە بەرواری 30ی نیسان لەسەر 1ی ئایار شەوی بەرات-ە و منداڵان بە ماڵاندا دەگەڕێن و چكلێت و شیرینی بە سەریاندا دابەش دەكرێت.

مەلا فاتح شارستێنی لە وتارەكەیدا وتی، "شتی وا نیە لە ئاینی ئیسلامدا، كە خەڵك لە ئێوارەی بەراتدا چێشت لێ‌ بنێن و قورئان بخوێنن".

وتیشی، "باو و باپیرانی ئێمە ئەم ڕەحمەت و بەرەكەتەی خوای گەورەیان قۆستۆتەوە و وتویانە با ئێوارەكەی بكەینە جەژن و خۆشی و خواردنی خۆش بخۆین و شیرینی و نقوڵ دابەش بكەین و تەبایی نێوانمان زیاتر بكەین، كە ئەمەش بووە بەم شەوی بەراتەی ئێستا".

شەوی بەرات و هونەری كوردەواری  
شەوی بەرات بە زۆری لە سلێمانی یادی دەكرێتەوە و لە یادەوەری خەڵكی سلێمانیدا یادێكی پیرۆزە، شاعیران و هونەرمەندان و مامۆستایانی ئایینی ئەم یادەیان بەرز ڕاگرتووە.

شاعیری گەورەی كورد (مەدهۆش) لە بارەی بەرات-ەوە هۆنراوی نووسیوە:
ئەم شەو شەوی بەراتە             شەوی خۆشی و خەڵاتە
وا مناڵان ئەگەڕێن                دەس بە دەرگاوە ئەنێن

وتاری مامۆستا فاتیح شارستێنی سەبارەت بە شەوی بەرات:

گۆرانییەكی هونەرمەندی كۆچكردوو، عوسمان عەلی لە سەر شەوی بەرات:

29/04/2018
4804 جار بینراوە‌‌


Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2016 Xelk. all rights reserved